Rooms-katholieke Kerk van Katwijk aan Zee

		Organisaties
		Historie van Katwijk
	-	Rooms-katholieke kerk van Katwijk aan Zee voor de reformatie. Algemeen Stichtingsacte Kerk Pastoors Kerkmeesters Eigendommen

Algemeen

Voor 1388 viel heel Katwijk onder de parochie van Valkenburg. Na 1388 werd Katwijk een zelfstandige parochie met de kerk in Katwijk aan de Rijn. In 1461 werd Katwijk aan Zee afgesplitst als een zelfstandige parochie en werd een kerk gebouwd. Er zijn geen aanwijzingen dat er hiervoor een kapel in Katwijk aan Zee had gestaan.

Kerk

De (Oude) kerk werd gebouwd kort na 1461, toen Katwijk aan Zee een zelfstandige parochie werd. De kerk was gewijd aan St. Andreas. Samen met de grond van het pastorie was het een fors perceel dat daarom bij de bouw waarschijnlijk aan de rand van het dorp lag. De bouw van de kerk zal bekostigd zijn door de (gegoede) Katwijkers. Het schip was driebeukig en de plattegrond vrijwel gelijk aan de huidige kerk.

Circa 1550

15e eeuw

Op 5 april en 24 mei 1571 zou de kerk geplunderd zijn door de Watergeuzen. Eén van plunderaars, Jacob van Billeken, werd op 23 of 24 juni gevangen genomen, met drie anderen in Den Haag verhoord en op 31 juli 1571 als zeerover opgehangen op een hoog duin bij Katwijk.

Hierbij of in 1572 rond het beleg van Leiden werd de kerk vernield (alleen het dak en het bovenste deel van de muren).

Eigendommen

Pastorie en kapelaanswoning

In 1461 werden bij stichting van de parochie de inwoners van Katwijk aan Zee verplicht een pastorie te bouwen en te onderhouden met een bijbehorende hof. Dit lag ten oosten van de kerk.
In 1547 stond de pastoor het zuidelijke deel van zijn hof af aan de kerkmeesters voor de bouw van huizen. Deze situatie is te zien op een kaart uit 1627. Tevens werd in de resterende pastoriehof een huis voor een nieuwe kapelaan gebouwd. Misschien is dit het huis tegenover de pastorie op de kaart van 1627.
Voor 1740 werd de pastorie verkocht.
In de oorlog werd het gebouw afgebroken voor de aanleg van de Atlantik wal.

oostzijde, 1925

west(voor)zijde

Landerijen:

In de 16e eeuw bezat de kerk 1 groot en 5 kleine percelen land in Katwijk, totaal 5,6 ha.

Pastoors

Het recht om de pastoor te benoemen was in handen van de Commandeurs van de Duitse orde, zoals ook in Katwijk aan de Rijn. In tegenstelling tot Katwijk aan de Rijn zat in Katwijk aan Zee geen commandeur maar een pastoor.

1546, 1547. Albert Willemsz.

Kerkmeesters: de financiëen

De kerkmeesters waren verantwoordelijk voor de financiëen, de zogenaamde kerkfabriek.

1546. 4 kerkmeesters

Gegevens afkomstig uit :

J.P. van Brakel, Vroeger om de kerk (1), in De Katwijksche Post, 15 februari 1990.

D. Parlevliet, Historische Atlassen van Katwijk en Valkenburg, Katwijk.

G. van Duijvenbode, De witte kerk aan zee, Katwijk, 1975.

W. v.d. Plas (foto pastorie)

Stichtingsacte