Al voor het eind van de oorlog
keek de vroegere padvinderleiding al begerig over het prikkeldraad naar
de militaire gebouwen in de voor iedereen verboden duinen. Twee weken na
de bevrijding, de Duitse krijgsgevangenen waren nog bezig hun spullen op
te ruimen, regelden ze al met de Engelsen een rondleiding om iets moois
te uit te zoeken. Een enthousiast verslag toont
hun verbazing. Ze waren vooral op zoek naar (houten) gebouwen bovengronds,
want de bunkers waren nu eenmaal gebouwd om bommen en granaten te weerstaan
en hadden dus kleine, donkere kamertjes. Ze kwamen uit op "das Kino", een
houten barak in de zeereep, iets zuidelijk dan de grote commandobunker
in een (nu verdwenen) vlak gebied (vaak voor kamperen gebruikt). Ze hadden
echter gerekend met een enkele groep en niet op de honderd jongens die
even later op de stoep stonden. Ook werd de barak in de zomer van 1945
afgebroken om in Katwijk te worden gebruikt als tijdelijke woning voor
de Katwijkers die hun woning in de "Atlantikwal" waren kwijtgeraakt.
Daarop trokken de groepen
naar het grote hoofdkwartier, waar iedereen een deel van kreeg. Meestal
verzamelde men zich op de Drieplassenweg, vanwaar ze naar de bunker marcheerden
via het Zwarte Pad (nu Drieplassenweg-Sportlaan, genoemd naar de verharding
van sintels en kolengruis uit de gasfabriek).
Schipper Vink mijmerde op
een warme zomeravond van 1947 over de oude en nieuwe bestemming van de
bunkers (De Verkenner) (Henk
Elsgeest, Logboek Juliana, Atlantikwal 1940-1945, Pim Hofkes)

![]() |
De tunnel
Bestevaer/Juliana bunker
De uitzichtpost
|
Het nadeel van de Julianabunker
was de lage ligging, diep in het duin. De bunker liep dan ook regelmatig
onder water. Toen de Juliana en Bestevaer werden samengevoegd vertrok de
Juliana dan ook snel naar de Bestevaerbunker.
Kerstmis 1948 met alle troepen in de Dorus Rijkersbunker |
![]() |
In de winter
Op de achtergrond de bunker van NPG en Abel Tasmanhorde Abel Tasman
bakshokken 1954 |
Rondleidingen
![]() |
De bunkers spraken tot ieders
verbeelding, toen en nu. De toeloop van nieuwe zeeverkenners was daar waarschijnlijk
voor een deel aan te danken. Voor de rest van de Katwijkers werden rondleidingen
gehouden, een aardige inkomstenbron.
Het vak van rondleider was niet bij alle leiders geliefd. |
" Aan schipper de Geus en schrijver dezes legde men de vererende taak op een zwamhandleiding te fabriceren teneinde: 1e uniformiteit in 't liegen te bereiken, althans naar dit ideaal te streven en 2e 'n handleiding bij de opleiding tot misleidend rondleiden bij de hand te hebben."(groepsraad juni 1949)
"Rondleidingen: Deze leveren tot op heden lang niet zoveel op als het vorig jaar. Eén der oorzaken is waarschijnlijk de niet juiste aankondiging: rondleidingen van 6½ - 9½ wordt door veel aspirant bezoekers opgevat alsdat men een tippel van 3 uur door de Katwijkse catacomben zou moeten maken. Een verbeterde aankondiging is dus nodig en daartoe wordt besloten." (groepsraad juli 1947)
"Bovendien wordt er half mei in ons dorp een congres verwacht van ouderlingen en diakenen der Herv. kerk en Grijsbroer Brouwer van de P.C. zal als een echte Gids zijn uiterste best doen zijn collega's ambtdragers allen de bunkers in te leiden, à raison van 1 kwartje per persoon. Voorgesteld wordt, dat Jan Vink aldaar een bunkerpreek voor hen zal houden, buiten bezwaar van onze kas. Maar deze suggestie wordt niet au sérieux genomen door hem." (groepsraad april 1947)
Verlichting
Een belangrijke technische
voorziening was de generator voor de lichtvoorziening.
![]() |
"waarna de hoofdschotel van de avond werd aangesneden. t.w. de inmiddels reeds gekochte lichtinstallatie, voorwaar een oplichterstruc van den A.D.C., die de zaak echter zó wist te belichten, dat het een lichtpunt voor de Katwijkse padvinderij schijnt. We zullen hopen dat de schone schijn van de vele lampen dra in de duistere bunkers mogen stralen. De installatie, groot 50x70 cm, zijnde motor + dynamo, waar dan nog bij behoort een later verschijnende accu kost de verenigde groepen f 550.-" (groepsraad april 1946) |
| "Er wordt besloten om een tweede motor voor de verlichting te kopen. Die is er trouwens al. Verdere uitleg van de machine snapt de secretaresse niet, wordt u bespaard. Jan begrijpt het gelukkig ook niet, belieft het technisch gebazel te noemen. Met deze nieuwe motor kan er voortaan geschemerd worden, elektrisch gekookt en binnenkort gaan we pas naar huis als we onder de douche geweest zijn. Zonder veel gezeur wordt het dubbelpolig hefboomplan goedgekeurd." (notulen groepsraad, nov. 1948) | ![]() |
Op het tafeltje liggen het
(nog bestaande) bezoekersboek en het aggregaatlogboek waarin de draaiuren
stonden vermeld. Dit werd ook wel het leugenboek genoemd, vanwege de vele
pogingen van jongens om hun aanwezigheid buiten de officiële uren
te verdoezelen. Natuurlijk was hiervoor wel eigen benzine nodig, want anders
klopte de rekening niet. (Henk Elsgeest)
Kampeerterrein
Een andere bron van inkomsten
was het gebruik als padvinders-kampeerterrein. Voor zomerkampen, maar ook
voor een overnachting in een trektocht. Hiervoor was een kampeervergunning
en zomers was er een terreinbeheerder, zoals Henk Elsgeest, die meerdere
jaren in de zomer op het terrein sliep (en studeerde). Meestal in de bunker,
maar bij mooi weer buiten in de open lucht. In het bezoekersboek
werden veel enthousiaste (en mindere) reacties opgetekend.
| Het einde
In 1956 eiste het leger de
gebouwen op om er een zendstation te vestigen. De padvinderij trok met
spijt naar een ander, zuidelijker gelegen bunkercomplex
Alles werd afgebroken en verbrand. |
![]() |